{"id":2349,"date":"2023-05-14T12:17:00","date_gmt":"2023-05-14T10:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/?p=2349"},"modified":"2024-09-18T11:51:37","modified_gmt":"2024-09-18T09:51:37","slug":"chwalcie-laki-umajone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/2023\/05\/14\/chwalcie-laki-umajone\/","title":{"rendered":"Chwalcie,  \u0142\u0105ki umajone"},"content":{"rendered":"\n<p>&nbsp; Polski maj niezmiennie od dzieci\u0144stwa wzrusza ka\u017cdego z nas, a widok polskiej przyrody, budz\u0105cej si\u0119 do \u017cycia w tym miesi\u0105cu osza\u0142amia &nbsp;i bez wzgl\u0119du na wiek budzi nadziej\u0119. Maj unosi przez wspania\u0142o\u015b\u0107 przyrody nasze dusze ku Bogu. On, Jedyne i Wieczne Istnienie, niezmiennie jest i dzia\u0142a na naszych oczach, bo ka\u017cdy maj jest cudem. Tak, maj jest cudem! Maj nast\u0119puje po \u015bwi\u0119tach Wielkanocnych. B\u00f3g nie tylko nas stworzy\u0142, ale i nas zbawi\u0142. Dzie\u0142o stworzenia, owszem,&nbsp; wspania\u0142e \u2013 jak uczy nas Matka Ko\u015bci\u00f3\u0142 &#8211; &nbsp;i jeszcze wspanialsze dzie\u0142o odkupienia zamkni\u0119te w Jezusie Chrystusie. &nbsp;&nbsp;B\u00f3g nas nie opu\u015bci\u0142 i &nbsp;bez przerwy wlewa \u017cycie w ka\u017cd\u0105 nawet najmniejsz\u0105 odrobin\u0119 natury.. O zieleni majowej mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 bez ko\u0144ca, a o majowych kwiatach godzinami. Polski maj ma jednak rys niepowtarzalny \u2013 jest po\u015bwi\u0119cony Maryi, tej jedynej Wio\u015bnie, kt\u00f3ra zrodzi\u0142a Zbawiciela.&nbsp; Polacy, ogromnie przywi\u0105zani do Maryi, b\u0119d\u0105cy cz\u0119sto jedynymi Jej obro\u0144cami \u2013 jak w opowie\u015bci \u017co\u0142nierza z \u201eDziad\u00f3w cz, III\u201d Mickiewicza &#8211;&nbsp; sk\u0142adaj\u0105 Jej szczeg\u00f3lny ho\u0142d tak\u017ce przez wspania\u0142o\u015b\u0107 tego miesi\u0105ca. Odprawiamy nabo\u017ce\u0144stwa majowe w ko\u015bcio\u0142ach, \u015bpiewamy Litani\u0119 Loreta\u0144sk\u0105 i liczne pie\u015bni ku czci Matki Bo\u017cej przy udekorowanych krzy\u017cach i naszych kapliczkach. Polacy s\u0105 narodem maryjnym, bo mamy tak wiele maryjnych sanktuari\u00f3w, gdzie wierni zm\u0119czeni ba\u0142aganem \u015bwiata, znajduj\u0105 pocieszenie. Maryja jest Kr\u00f3low\u0105 Polski. &nbsp;Nie by\u0142oby wolno\u015bci naszej Ojczyzny, niezale\u017cno\u015bci jej ducha w najbardziej brutalnych zniewoleniach XX wieku, gdyby nie Pani Jasnog\u00f3rska, kt\u00f3ra rzeczywi\u015bcie ukszta\u0142towa\u0142a &nbsp;\u201ebiblijnych\u201d wprost przyw\u00f3dc\u00f3w tego narodu Stefana Wyszy\u0144skiego i Jana Paw\u0142a II. &nbsp;To jest tak\u017ce miar\u0105 maryjno\u015bci Polak\u00f3w. Musimy o tym m\u00f3wi\u0107, bo Europa coraz cz\u0119\u015bciej nie chce zna\u0107 Maryi. A my, zwyczajni, pro\u015bci, kochamy Maryj\u0119 tak\u017ce przez s\u0142owa pie\u015bni. W \u201e\u015apiewniku ko\u015bcielnym\u201d ks. Jana Siedleckiego pie\u015bni maryjnych jest najwi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Pie\u015bni\u0105, kt\u00f3ra w tym miesi\u0105cu najbardziej oddaje religijnego ducha polskiego jest utw\u00f3r <strong>Chwalcie, \u0142\u0105ki umajone<\/strong>.&nbsp; Jest to pie\u015b\u0144 powszechnie znana i ch\u0119tnie \u015bpiewana, ale tylko w maju, tak\u017ce przez m\u0142odych. Jest to utw\u00f3r dziwi\u0119tnastowieczny, liczy ju\u017c ponad 165 lat&nbsp; &#8211; pomy\u015blmy, ile\u017c polskich serc si\u0119 przy nim wzrusza\u0142o! Jest to wielki tekst pochwalny, \u015bpiewany na cze\u015b\u0107 Maryi. Mamy tu wielki akt czci, ho\u0142du dla Matki Naj\u015bwi\u0119tszej. Autor, jezuita, ks. Karol Antoniewicz, wybra\u0142 bardzo prost\u0105 form\u0119 uczczenia Maryi przez odniesienie tego pochwalenia do polskiej majowej przyrody. To ona wraz z lud\u017ami ma wyra\u017ca\u0107 ho\u0142d Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Pannie. Modlitwa ho\u0142du, pochwalenia, wywy\u017cszenia Maryi jest najdoskonalsz\u0105 form\u0105 kontaktu osoby wierz\u0105cej z Kr\u00f3lowa Niebios. Jest to czysta. bezinteresowna relacja mi\u0142o\u015bci. O nic nie prosimy Maryi, \u015bpiewamy tylko pie\u015b\u0144 na jej cze\u015b\u0107. Ca\u0142y tekst liczy tylko 4 zwrotki, jest to klasyczny o\u015bmiozg\u0142oskowiec, a wi\u0119c ka\u017cdy wers jest kr\u00f3tki, \u0142atwy do zapami\u0119tania i \u015bpiewu, bo liczy tylko osiem sylab. Strofa pierwsza i druga to wezwanie, aby wszystko, co \u017cyje razem z nami, \u015bpiewaj\u0105cymi lud\u017ami, chwali\u0142o Maryj\u0119. Poetycki obraz jest przepi\u0119kny i zarazem bardzo prosty. Poeta \u201egra\u201d j\u0119zykowo na tonach bardzo bliskich ka\u017cdemu Polakowi; obrazy \u0142\u0105ki, strumyk\u00f3w, g\u00f3r i dolin to powszechne nasze zdumienia, pami\u0119tane od najwcze\u015bniejszych lat. Po\u0142\u0105czenie&nbsp; <strong>\u0142\u0105ki umajone<\/strong> odzwierciedla nasze pierwsze odkrycie pi\u0119kna Polski i rodzinnych stron. Szkoda, \u017ce dzieci miejskie nie maj\u0105 ju\u017c tego zdumienia. Dla Polak\u00f3w z XIX wieku by\u0142o ono powszechne.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp; Najbardziej znana, niby doskona\u0142a uwertura do nabo\u017ce\u0144stw majowych w ko\u015bcio\u0142ach i \u015bpiew\u00f3w przy kapliczkach (przy wt\u00f3rze odg\u0142os\u00f3w przyrody, zw\u0142aszcza kumkaj\u0105cych \u017cab), strofa pierwsza otwiera akt pochwalenia Maryi: <strong>Chwalcie, \u0142\u0105ki umajone <\/strong><em>\/ <\/em><strong>G\u00f3ry, doliny zielone<\/strong><em> \/<\/em> <strong>Chwalcie cieniste gaiki<\/strong> <em>\/ <\/em><strong>\u017ar\u00f3d\u0142a i kr\u0119te strumyki.<\/strong> Na dwa aspekty tej strofy chc\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119. Po pierwsze, na dwukrotne u\u017cycie trybu rozkazuj\u0105cego<strong> chwalcie.<\/strong> Jest tu wyra\u017cona intencja naszego \u015bpiewu; pochwalenie, wywy\u017cszenie Maryi. A powt\u00f3rzenie podkre\u015bla wymow\u0119 tego delikatnego rozkazu, raczej pro\u015bby czy b\u0142agania.. Po wt\u00f3re, zauwa\u017cmy, jak czu\u0142y, delikatny, po prostu sielski \u2013 jak w Panu Tadeuszu &#8211; &nbsp;jest obraz polskiego krajobrazu. Jak bardzo bezpieczny to opis Polski, opis lokalny i uniwersalny zarazem.&nbsp; Strofa druga rozszerza \u201eautor\u00f3w\u201d aktu pochwalenia na stworzenia morskie, ptaki podniebne i nas, ludzi. Ca\u0142a przyroda: ziemia, morze i cz\u0142owiek. Ca\u0142o\u015b\u0107, uniwersum, wszystko ma chwali\u0107 <strong>Pani\u0105<\/strong> <strong>\u015bwiata<\/strong>. Bardzo &nbsp;pi\u0119kny tytu\u0142 Maryi. Dawniej pan\u00f3w i pa\u0144 by\u0142o mniej ni\u017c obecnie. Kiedy powstawa\u0142a ta pie\u015b\u0144 mniej wi\u0119cej w po\u0142owie XIX wieku tytu\u0142 pani nale\u017ca\u0142o stosowa\u0107 tylko wobec dam pochodz\u0105cych ze szlachetnego rodu. Do ch\u0142opek, mieszczek m\u00f3wiono przez wy.<strong> Co igra z morza falami<\/strong> <em>\/ <\/em><strong>&nbsp;W powietrzu buja skrzyd\u0142ami<\/strong><em> \/<\/em> <strong>&nbsp;Chwalcie z nami Pani\u0105 \u015bwiata<\/strong><em> \/ <\/em><strong>&nbsp;Jej d\u0142o\u0144 nasza wieniec splata<\/strong> <em>\/<\/em> W tym fragmencie pie\u015bni warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na przywo\u0142anie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry jest najwa\u017cniejszym podmiotem hymnu maryjnego. Wszystko ma do nas, ludzi, do\u0142\u0105czy\u0107. To cz\u0142owiek splata wieniec chwa\u0142y dla Maryi. Strofa trzecia to charakterystyka naszej Matki: <strong>&nbsp;Ona dzie\u0142 Boskich korona<\/strong> \/ <strong>&nbsp;Nad Anio\u0142y wywy\u017cszona<\/strong> \/&nbsp; <strong>Cho\u0107 jest Pani\u0105 nieba, ziemi <\/strong>&nbsp;<em>\/ <\/em><strong>&nbsp;Nie gardzi dary naszemi<\/strong> \/ Maryja jest najdoskonalszym dzie\u0142em Boga, a wierni maj\u0105 do Niej ci\u0105g\u0142y dost\u0119p. Wreszcie strofa ostatnia powtarza raz jeszcze wezwanie ludzi: Chwalmy Maryj\u0119! Zadziwia \u0142agodny, tak bardzo \u017cyczliwy obraz przyrody, delikatno\u015b\u0107 wobec \u015bwiata ko\u0142o nas. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na mruczenie strumyk\u00f3w p\u0142yn\u0105cych ko\u0142o wiejskich chat, i \u015bpiew ptak\u00f3w: <strong>&nbsp;Wdzi\u0119cznym strumyki mruczeniem<\/strong> <em>\/ <\/em><strong>Ptasz\u0119ta s\u0142odkim kwileniem<\/strong><em> \/ <\/em><strong>&nbsp;I co czuje, i co \u017cyje<\/strong><em> \/<\/em> <strong>Niech z nami s\u0142awi Maryj\u0119! <\/strong>&nbsp;I t\u0119 ostatni\u0105 fraz\u0119 zako\u0144czy\u0142 poeta wykrzyknikiem, jest to graficzny znak sygnalizuj\u0105cy du\u017cy stopie\u0144 wewn\u0119trznego prze\u017cywania i &nbsp;napi\u0119cie emocjonalne. I w\u0142a\u015bnie tak&nbsp; &#8211;&nbsp; z uczuciem \u2013 powinni\u015bmy \u015bpiewa\u0107 t\u0119 pie\u015b\u0144. To wielki, polski, powiedzia\u0142bym domowy, hymn na cze\u015b\u0107 Maryi! Kiedy \u015bpiewam t\u0119 pie\u015b\u0144, przypomina mi si\u0119 podobny utw\u00f3r Franciszka Karpi\u0144skiego, tekst, kt\u00f3ry jest tak\u017ce znakiem polsko\u015bci \u2013 Kiedy ranne wstaj\u0105 zorze. Tu poeta wzywa do uwielbienia Boga. Wszystko ma Go wielbi\u0107: ziemia i morze, &nbsp;cz\u0142owiek i \u017cywio\u0142 wszelki! W naszym tek\u015bcie chwalimy Maryj\u0119. Ostatecznie jest to i tak wielkie uwielbienie &nbsp;Pana Boga przez najdoskonalsze Jego dzie\u0142o &#8211; &nbsp;Maryj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Kazimierz O\u017c\u00f3g<\/p>\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Polski maj niezmiennie od dzieci\u0144stwa wzrusza ka\u017cdego z nas, a widok polskiej przyrody, budz\u0105cej si\u0119 do \u017cycia w tym miesi\u0105cu osza\u0142amia &nbsp;i bez wzgl\u0119du na wiek budzi nadziej\u0119. Maj unosi przez wspania\u0142o\u015b\u0107 przyrody nasze dusze ku Bogu. On, Jedyne i Wieczne Istnienie, niezmiennie jest i dzia\u0142a na naszych oczach, bo ka\u017cdy maj jest cudem. Tak, maj jest cudem! Maj &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2823,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2349","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2349"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4479,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2349\/revisions\/4479"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}