<\/p>\n\n\n\n
W samym centrum tekst\u00f3w adwentowych \u2013 ze wzgl\u0119du na Jezusa, kt\u00f3rego urodzi\u0142a i kt\u00f3ry jest najwa\u017cniejszy \u2013 stoi Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna. Polskie pie\u015bni adwentowe zawieraj\u0105 liczne tre\u015bci odnosz\u0105ce si\u0119 do Maryi. Jest to manifestacja \u017cywej wiary ludu polskiego o szczeg\u00f3lnym wybraniu Maryi, kt\u00f3ra jest i Matk\u0105, i Dziewic\u0105 \u2013 a jako Niepokalana czczona by\u0142a przez Polak\u00f3w na d\u0142ugo przed og\u0142oszeniem w po\u0142owie XIX wieku dogmatu o Niepokalanym Pocz\u0119ciu Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, o czym \u015bwiadcz\u0105 dobitnie \u015bpiewane od prawie czterystu lat Godzinki ku czci Niepokalanego Pocz\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.<\/p>\n\n\n\n
Przedmiotem moich rozwa\u017ca\u0144 b\u0119d\u0105 dzisiaj dwie pi\u0119kne pie\u015bni adwentowe: Gwiazdo morza g\u0142\u0119bokiego<\/em> oraz Matko Odkupiciela<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Pie\u015b\u0144 pierwsza pochodzi ze s\u0142ynnego klasztoru si\u00f3str Benedyktynek w Stani\u0105tkach ko\u0142o Krakowa. Melodia siedemnastowieczna, tekst nieco p\u00f3\u017aniejszy. Zadziwia mnie pocz\u0105tkowy zestaw metafor, kt\u00f3rymi okre\u015blamy Maryj\u0119:<\/p>\n\n\n\n Gwiazdo morza g\u0142\u0119bokiego, Matko Boga najwy\u017cszego.<\/p>\n\n\n\n Panienko, b\u0105d\u017a pozdrowiona, Furto rajska otworzona.<\/p>\n\n\n\n Mamy tu cztery zwroty adresatywne do Maryi \u2013 jak\u017ce no\u015bne rozpocz\u0119cie dialogu. Dwa najbardziej godne, ale i zwyczajne, ludzkie, g\u0142\u0119boko teologiczne: Matka Boga<\/em> i Panienka<\/em>, dwa poetyckie, wyszukane, plastyczne o g\u0142\u0119bokiej tre\u015bci odnosz\u0105cej si\u0119 do roli Maryi w sprawowaniu opieki nad lud\u017ami: Gwiazda morza<\/em> i Furta rajska<\/em> (czyli otworzona brama do raju).<\/p>\n\n\n\n Kolejne trzy strofy stanowi\u0105 kapitalnie u\u0142o\u017cone akty naszych adwentowych pr\u00f3\u015bb do NMP. Najpierw jest pro\u015bba zasadnicza, fundamentalna, Maryja jest nazywana \u201edrug\u0105 Ew\u0105\u201d., gdy\u017c naprawi\u0142a to, co popsu\u0142a Ewa, zatem prosimy J\u0105, aby dalej wszystko, co z\u0142e, co jest nast\u0119pstwem \u201e zmazy Ewinej\u201d, odmieni\u0107:<\/p>\n\n\n\n Od Anio\u0142a\u015b pozdrowiona, Gdy\u015b pocz\u0119\u0142a w sobie Pana<\/p>\n\n\n\n Imi\u0119 matki naszej Ewy, odmieniaj ku pokojowi.<\/p>\n\n\n\n Pro\u015bby ze strofy trzeciej zadziwiaj\u0105 trafno\u015bci\u0105 psychologicznych obserwacji osiemnastowiecznego autora, kt\u00f3ry nadzwyczaj trafnie okre\u015bli\u0142 nasze potrzeby duchowe, i prosi. aby Maryja je wype\u0142ni\u0142a:<\/p>\n\n\n\n Rozwi\u0105\u017c zwi\u0105zki zad\u0142u\u017conym. Przynie\u015b \u015bwiat\u0142o za\u015blepionym.<\/p>\n\n\n\n Odmie\u0144, co z\u0142e z naszej strony. Nie wypuszczaj nas z obrony.<\/p>\n\n\n\n Widzimy tu cztery czasowniki w trybie \u017cycz\u0105cym: rozwi\u0105\u017c, przynie\u015b, odmie\u0144, nie wypuszczaj nas<\/em>. Pro\u015bby przez nie wyra\u017cane s\u0105 najbardziej podstawowe dla duchowego \u017cycia cz\u0142owieka. Nie prosimy o sprawy materialne, promy o wzrost ducha.<\/p>\n\n\n\n Pie\u015b\u0144 druga odwo\u0142uje si\u0119 do macierzy\u0144stwa Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i na tym motywie buduje ca\u0142\u0105 wypowied\u017a. Podobnie jak pierwsza zaczyna si\u0119 od \u201e mocnego wej\u015bcia\u201d, czyli od wspania\u0142ych, no\u015bnych, teologicznie g\u0142\u0119bokich zwrot\u00f3w adresatywnych do Maryi:<\/p>\n\n\n\n Matko Odkupiciela z niewiast najs\u0142awniejsza<\/p>\n\n\n\n Gwiazdo morska, do nieba \u015bcie\u017cko najpro\u015bciejsza.<\/p>\n\n\n\n Ty\u015b jest przechodni\u0105 bram\u0105 do raju wiecznego.<\/p>\n\n\n\n Ty\u015b jedyna nadzieja cz\u0142owieka grzesznego.<\/p>\n\n\n\n Pi\u0119kny retoryczny uk\u0142ad czw\u00f3rkowy, cztery wspania\u0142e okre\u015blenia NMP maj\u0105 przygotowa\u0107 nas do wy\u015bpiewania pr\u00f3\u015bb. I rzeczywi\u015bcie znajdujemy te pro\u015bby w dw\u00f3ch kolejnych strofach, s\u0105 one umieszczone w wysokiej obudowie grzeczno\u015bciowej, o czym \u015bwiadcz\u0105 dwa zwroty: racz<\/em>, prosimy.<\/em> Takie wyra\u017cenia kierowano w dawnej Polsce do os\u00f3b wysoko postawionych, np. do kr\u00f3la, wojewody, do \u0142askawych \u2013 a wiec mog\u0105cych da\u0107 \u0142ask\u0119, czyli jakie\u015b dobro – pan\u00f3w. Tutaj Maryja jest naj\u0142askawsz\u0105 Wspomo\u017cycielk\u0105 wiernych<\/p>\n\n\n\n Racz pod\u017awign\u0105\u0107, prosimy, lud upadaj\u0105cy<\/p>\n\n\n\n W grzechach swych uwik\u0142any. Powsta\u0107 z nich pragn\u0105cy<\/p>\n\n\n\n Ty\u015b cudownie zrodzi\u0142a \u015bwiatu Zbawiciela.<\/p>\n\n\n\n Ty\u015b sama wykarmi\u0142a swego Stworzyciela.<\/p>\n\n\n\n Odwo\u0142anie do macierzy\u0144stwa Maryi jest mocnym elementem perswazyjnym. Maryja wype\u0142ni nasza pro\u015bb\u0119, bo jest Matk\u0105 Zbawiciela! Jest nasz\u0105 Matk\u0105!<\/p>\n\n\n\n Strofa ostatnia ma g\u0142\u0119bok\u0105 tre\u015b\u0107 teologiczn\u0105 i przywo\u0142uje wa\u017cn\u0105 dla Adwentu scen\u0119 zwiastowania. S\u0105 to kolejne wzmocnienia naszych pr\u00f3\u015bb, Maryja z pewno\u015bci\u0105 nam nie odm\u00f3wi ich spe\u0142nienia, por\u00f3wnajmy poetycko pi\u0119kn\u0105, bardzo m\u0105dr\u0105 ostatni\u0105 strof\u0119:<\/p>\n\n\n\n Panno przedtem i potem z \u015bwiata podziwieniem<\/p>\n\n\n\n Uczczona Gabryjela wdzi\u0119cznym pozdrowieniem.<\/p>\n\n\n\n Racz si\u0119 wstawia\u0107, Panno, za nami grzesznymi.<\/p>\n\n\n\n Ratuj nas, opiekuj si\u0119 s\u0142ugami Twoimi.<\/p>\n\n\n\n Zatem: Maryja, pierwsza po Jezusie, jest w centrum polskich tekst\u00f3w adwentowych, Maryja \u2013 Matka Jezusa, nasza Matka, Dziewica, Niepokalana i pot\u0119\u017cna Wspomo\u017cycielka.<\/p>\n\n\n\n Kazimierz O\u017c\u00f3g<\/p>\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W samym centrum tekst\u00f3w adwentowych \u2013 ze wzgl\u0119du na Jezusa, kt\u00f3rego urodzi\u0142a i kt\u00f3ry jest najwa\u017cniejszy \u2013 stoi Naj\u015bwi\u0119tsza Maryja Panna. Polskie pie\u015bni adwentowe zawieraj\u0105 liczne tre\u015bci odnosz\u0105ce si\u0119 do Maryi. Jest to manifestacja \u017cywej wiary ludu polskiego o szczeg\u00f3lnym wybraniu Maryi, kt\u00f3ra jest i Matk\u0105, i Dziewic\u0105 \u2013 a jako Niepokalana czczona by\u0142a przez Polak\u00f3w na d\u0142ugo przed … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1659,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1657"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4337,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1657\/revisions\/4337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}