{"id":1649,"date":"2019-12-02T10:39:00","date_gmt":"2019-12-02T09:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/?p=1649"},"modified":"2024-09-18T11:51:10","modified_gmt":"2024-09-18T09:51:10","slug":"wielkie-antyfony-przyjdz-panie-jezu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/2019\/12\/02\/wielkie-antyfony-przyjdz-panie-jezu\/","title":{"rendered":"Wielkie antyfony: Przyjd\u017a, Panie Jezu!"},"content":{"rendered":"\n

Na tydzie\u0144 przed wigili\u0105 Bo\u017cego Narodzenia Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wprowadza do liturgii bardzo pi\u0119kne i uroczyste modlitwy zwane wielkimi antyfonami. Przez siedem dni wyznaczaj\u0105 one rytm najbardziej bezpo\u015bredniego przygotowania do obchodzenia pami\u0105tki tego Niepoj\u0119tego Narodzenia. \u017barliwie wo\u0142amy do Jezusa \u00a0Przyjd\u017a<\/strong>, Panie<\/strong>,\u00a0 nie<\/strong> zwlekaj<\/strong>. Literacko s\u0105 to teksty nale\u017c\u0105ce do\u00a0 najpi\u0119kniejszych i najbardziej g\u0142\u0119bokich modlitw Ko\u015bcio\u0142a. \u00a0Pierwotny tekst \u0142aci\u0144ski zosta\u0142 przet\u0142umaczony w spos\u00f3b doskona\u0142y na j\u0119zyk polski. W \u015apiewniku ko\u015bcielnym ks. Jana Siedleckiego znajdujemy t\u0142umaczenia osiemnastowieczne, na co wskazuj\u0105 cechy j\u0119zykowe. Za ka\u017cdym razem, kiedy s\u0142ysz\u0119 te antyfony, wzruszam si\u0119, tak bardzo s\u0105 g\u0142\u0119bokie, no\u015bne teologicznie, intelektualnie, o wielkim nat\u0119\u017ceniu towarzysz\u0105cej im emocji. S\u0105 to teksty znakomite pod wzgl\u0119dem retorycznym; lapidarne, a zarazem nios\u0105ce du\u017co tre\u015bci, \u015bwietnie oddaj\u0105ce\u00a0 bezmiar naszej t\u0119sknoty za Zbawicielem.<\/p>\n\n\n\n

   Siedem antyfon, siedem wspania\u0142ych tekst\u00f3w poetyckich, zaliczanych przeze mnie do szczytowych osi\u0105gni\u0119\u0107 poezji modlitewnej. Jest tu zatem i poezja, kiedy s\u0142owo dziwi si\u0119 s\u0142owu, i modlitwa, kiedy dusza w spos\u00f3b najbardziej delikatny, czu\u0142y, intymny obcuje przez dialog z Panem Bogiem. Sama liczba siedem jest symboliczna, oznacza bowiem doskona\u0142o\u015b\u0107, ca\u0142o\u015b\u0107, pe\u0142ni\u0119 wyznaczanych element\u00f3w.  Bardzo m\u0105drze pisze o symbolice tej liczby S\u0142ownik obraz\u00f3w i symboli biblijnych: \u201eLiczba siedem jest wyrazem chcianej przez Boga ca\u0142o\u015bci.\u201d Zatem mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce  siedem wielkich antyfon adwentowych to obraz doskona\u0142ej, pe\u0142nej, ca\u0142o\u015bciowej modlitwy adwentowej.<\/p>\n\n\n\n

Antyfona pierwsza; chwali i prosi Boga \u2013 M\u0105dro\u015b\u0107 wieczn\u0105;<\/p>\n\n\n\n

M\u0105dro\u015bci<\/strong>, kt\u00f3ra z ust Bo\u017cych wyp\u0142ywasz<\/p>\n\n\n\n

Wszystko urz\u0105dzasz, zewsz\u0105d cel dobywasz,<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong> i naucz nas dr\u00f3g roztropno\u015bci<\/p>\n\n\n\n

Wieczna M\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Mamy tu do czynienia z mistern\u0105 strof\u0105 safick\u0105, trzy pierwsze wersy s\u0105 jedenastozg\u0142oskowe, wers ostatni, niczym mocne podsumowanie, ostateczna sentencja, najwa\u017cniejsza my\u015bl, swoiste bicie dzwonu  liczy sylab pi\u0119\u0107. I ten schemat  powtarza si\u0119 siedem razy. We wszystkich antyfonach znajdujemy schemat kolejny; to  pocz\u0105tek, kt\u00f3ry jest za ka\u017cdym razem zwrotem adresatywnym do Boga, nazywaj\u0105cym Go ze wzgl\u0119du na jaki\u015b Jego atrybut. To bardzo no\u015bny akt oddania czci Panu Bogu i Jego uwielbienia. W antyfonie pierwszej jest to M\u0105dro\u015b\u0107 (sapiencia). Hagia Sophia, M\u0105dro\u015b\u0107 Bo\u017ca wszystko urz\u0105dza, buduje powszechny \u0142ad ze wszystkiego potrafi wydoby\u0107 cel. Wo\u0142amy: M\u0105dro\u015bci przyb\u0105d\u017a i daj nam roztropno\u015b\u0107, bo jeste\u015b poza czasem i przestrzeni\u0105 \u2013 wieczna. Chcemy cho\u0107 niewiele z tej Bo\u017cej M\u0105dro\u015bci zaczerpn\u0105\u0107, i tak nam wystarczy, je\u015bli B\u00f3g oka\u017ce nam \u0142ask\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Antyfona druga; B\u00f3g wys\u0142awiany jako Adonai, W\u00f3dz Izraela;<\/p>\n\n\n\n

O<\/strong> Adonai<\/strong>! Wodzu<\/strong> Izraela<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n

Co\u015b go wybawi\u0142 z rak nieprzyjaciela,<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong> upad\u0142ym pod ci\u0119\u017ckim brzemieniem,<\/p>\n\n\n\n

Z silnym ramieniem!<\/p>\n\n\n\n

Ten tekst przyzywa i wielbi Boga ze wzgl\u0119du na Jego wielkie dzie\u0142a wzgl\u0119dem Izraela. Tak Go okre\u015blaj\u0105c: Adonai, W\u00f3dz Izraela, mo\u017cemy liczy\u0107, \u017ce przyb\u0119dzie, aby pom\u00f3c tak\u017ce  nam, grzesznikom, upad\u0142ym pod wielkim brzemieniem grzech\u00f3w. Silne rami\u0119 jest tu synonimem mocy Boga, kt\u00f3ra zostaje przelana na Jezusa.<\/p>\n\n\n\n

Kolejna antyfona; B\u00f3g uwielbiony przez wielkie dzie\u0142a w historii Izraela;<\/p>\n\n\n\n

Korzeniu<\/strong> Jesse<\/strong>! Ty\u015b chor\u0105gwi\u0105 lud\u00f3w,<\/p>\n\n\n\n

Zamilkn\u0105 kr\u00f3le na widok Twych cud\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a i po\u015bpiesz, u\u017cal si\u0119 z\u0142ej doli.<\/p>\n\n\n\n

Wybaw z niewoli!<\/p>\n\n\n\n

Zn\u00f3w odwo\u0142anie do historii narodu wybranego: Korze\u0144 Jesse ,  ot\u00f3\u017c ta metafora dotyczy Boga Izraela,  kt\u00f3ry jest chor\u0105gwi\u0105 lud\u00f3w, a wi\u0119c widomym znakiem, sztandarem, has\u0142em,  wielk\u0105 warto\u015bci\u0105 w imi\u0119 kt\u00f3rej narody dzia\u0142aj\u0105. I ten B\u00f3g przez swoje przyj\u015bcie \u2013 przez u\u017calenie si\u0119 z\u0142ej doli – wybawi ludzko\u015b\u0107 z niewoli grzechu. A jest to niewola ci\u0119\u017cka.<\/p>\n\n\n\n

Antyfona czwarta;  zn\u00f3w przywo\u0142anie wielkich dzie\u0142 Bo\u017cych i metaforyczne okre\u015blenie Boga, o przyj\u015bcie kt\u00f3rego b\u0142agamy, przez przepi\u0119kn\u0105 metafor\u0119 klucza, kto ma klucz, ten posiada w\u0142adz\u0119, bo klucz otwiera i zamyka. Klucz Dawid\u00f3w ma tre\u015b\u0107 jeszcze g\u0142\u0119bsz\u0105, dotyka samej istoty wszechmocnych dzia\u0142a\u0144 Boga w historii Izraela:<\/p>\n\n\n\n

Kluczu<\/strong> Dawid\u00f3w<\/strong>! Izraela<\/strong> Bo\u017ce<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n

Co Ty otworzysz, nikt zamkn\u0105\u0107 nie mo\u017ce;<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong>, a wywied\u017a moc\u0105 Twej prawicy<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119\u017ani\u00f3w z ciemnicy!<\/p>\n\n\n\n

Uderza nas tu motyw ciemnicy jako metaforycznego miejsca pobytu ludzi b\u0119d\u0105cych w niewoli grzechu. Zbawca, Jezus, kluczem Dawida otworzy\u0142 t\u0119 ciemnic\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119kna, pi\u0105ta antyfona nawi\u0105zuje po\u015brednio do czwartej przez motyw \u015bwiat\u0142a. Ten, kt\u00f3ry przychodzi, jest \u015awiat\u0142o\u015bci\u0105. A \u015bwiat\u0142o jest koniecznie cz\u0142owiekowi potrzebne do \u017cycia;<\/p>\n\n\n\n

O Wschodzie ranny<\/strong>! \u015awiat\u0142o wiekuiste<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n

Sprawiedliwo\u015bci  s\u0142o\u0144ce promieniste,<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong> i o\u015bwie\u0107 w ciemno\u015bciach siedz\u0105ce<\/p>\n\n\n\n

N\u0119dznych tysi\u0105ce!<\/p>\n\n\n\n

Opozycja \u015bwiat\u0142o \u2013 ciemno\u015b\u0107 nale\u017cy do bardzo no\u015bnych metafor poj\u0119ciowych. Ca\u0142y Adwent jest wype\u0142niony tymi tre\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

Antyfona sz\u00f3sta podkre\u015bla kr\u00f3lewsko\u015b\u0107 Przychodz\u0105cego;<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3lu<\/strong> narod\u00f3w<\/strong>! Ty\u015b ich upragnieniem,<\/p>\n\n\n\n

Ty\u015b jest w\u0119gielnym jedno\u015bci kamieniem,<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a, niech cz\u0142owiek przez Ciebie stworzony<\/p>\n\n\n\n

B\u0119dzie zbawiony!<\/p>\n\n\n\n

I ostatnia antyfona w najwy\u017cszej formie chwal\u0105c Boga przez dob\u00f3r no\u015bnych okre\u015ble\u0144; Emanuelu, Kr\u00f3lu, Prawodawco,  ze zwi\u0119kszon\u0105 moc\u0105 prosi Go, aby nie zwleka\u0142 z przyj\u015bciem.<\/p>\n\n\n\n

Emanuelu<\/strong>! Kr\u00f3lu<\/strong>! Prawodawco<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n

Oczekiwanie narod\u00f3w i Zbawco<\/p>\n\n\n\n

Przyb\u0105d\u017a<\/strong> i nasze wys\u0142uchaj wo\u0142anie,<\/p>\n\n\n\n

Bo\u017ce, nasz Panie!<\/p>\n\n\n\n

Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na okre\u015blenie Prawodawco; B\u00f3g jest jedynym wszech-Prawodawc\u0105, jest tym kt\u00f3ry ustala prawa, regu\u0142y bycia \u015bwiata, ca\u0142ego Kosmosu i cz\u0142owieka. I Ten Niepoj\u0119ty Legifer ma zst\u0105pi\u0107 na ziemi\u0119. Niepoj\u0119ta tajemnica Narodzenia! Przyjd\u017a, Prawodawco, nie zwlekaj. Takie s\u0105 polskie wielkie antyfony adwentowe. Literacka per\u0142a! Wielkie wo\u0142anie do Boga!<\/p>\n\n\n\n

Kazimierz O\u017c\u00f3g<\/p>\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na tydzie\u0144 przed wigili\u0105 Bo\u017cego Narodzenia Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki wprowadza do liturgii bardzo pi\u0119kne i uroczyste modlitwy zwane wielkimi antyfonami. Przez siedem dni wyznaczaj\u0105 one rytm najbardziej bezpo\u015bredniego przygotowania do obchodzenia pami\u0105tki tego Niepoj\u0119tego Narodzenia. \u017barliwie wo\u0142amy do Jezusa \u00a0Przyjd\u017a, Panie,\u00a0 nie zwlekaj. Literacko s\u0105 to teksty nale\u017c\u0105ce do\u00a0 najpi\u0119kniejszych i najbardziej g\u0142\u0119bokich modlitw Ko\u015bcio\u0142a. \u00a0Pierwotny tekst \u0142aci\u0144ski zosta\u0142 przet\u0142umaczony w … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1651,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1649","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1649"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4333,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1649\/revisions\/4333"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}