{"id":1646,"date":"2019-06-19T10:39:00","date_gmt":"2019-06-19T08:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/?p=1646"},"modified":"2024-09-18T11:51:09","modified_gmt":"2024-09-18T09:51:09","slug":"w-imie-ojca-i-syna-i-ducha-swietego-amen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/2019\/06\/19\/w-imie-ojca-i-syna-i-ducha-swietego-amen\/","title":{"rendered":"W imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego. Amen"},"content":{"rendered":"\n

    W <\/strong>roku 1994 ukaza\u0142 si\u0119  z inicjatywy Ojca \u015bw. Jana Paw\u0142a II Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, <\/strong>wielkiedzie\u0142o o bezcennej wprost warto\u015bci dla przekazu nauki wiary i moralno\u015bci. Ten wspania\u0142y dokument, tworzony w wielkim zespole teolog\u00f3w i moralist\u00f3w przez sze\u015b\u0107 lat na 30. rocznic\u0119 zako\u0144czenia Soboru Watyka\u0144skiego II, przet\u0142umaczono z \u0142aciny na j\u0119zyki narodowe, tak\u017ce na j\u0119zyk polski. Wydanie Pallotinum obejmuje a\u017c 738 stron. Jan Pawe\u0142 II opublikowa\u0142 z racji jego wydania  Konstytucj\u0119 Apostolsk\u0105 Fidei Depositum.   <\/strong>T\u0142umaczeniepolskieKatechizmu zawiera  wierny wyk\u0142ad magisterium Ko\u015bcio\u0142a i posiada  – co podkre\u015blam jako badacz j\u0119zyka –  pi\u0119kn\u0105 warstw\u0119 stylistyczn\u0105. Jest to j\u0119zyk niemaj\u0105cy r\u00f3wnego,  je\u015bli chodzi o kszta\u0142t polskiego tekstu w odmianie religijnej. Musimy jako \u015bwiadomi katolicy w dzisiejszym nat\u0142oku tysi\u0119cy informacji, zw\u0142aszcza medialnych, internetowych, esemesowych cz\u0119sto czerpa\u0107 z tego o\u017cywczego \u017ar\u00f3d\u0142a nauki wiary.<\/p>\n\n\n\n

   Katechizm  tak  okre\u015bla modlitw\u0119, korzystaj\u0105c ze starej definicji \u015bw. Jana Damasce\u0144skiego: \u201eModlitwa jest wzniesieniem duszy do Boga lub pro\u015bb\u0105 skierowan\u0105 do Niego o stosowne dobra\u201d.<\/p>\n\n\n\n

     Najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 modlitw\u0105 w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan, jest czyniony w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b na ciele znak Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego i powtarzana fraza: W imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego. Amen. Ta wspania\u0142a, dostojna, archaiczna i   klasyczna ju\u017c modlitwa, powszechna w\u015br\u00f3d wiernych, \u0142\u0105czy w sobie elementy s\u0142owa i gestu.  Powinna by\u0107 zatem wykonywana  z nale\u017cyt\u0105 uwag\u0105. Obserwacje wielu z nas, zw\u0142aszcza kap\u0142an\u00f3w, potwierdzaj\u0105 tez\u0119, \u017ce najwi\u0119kszym wrogiem modlitwy jest niedba\u0142o\u015b\u0107 gest\u00f3w, roztargnienie i mechaniczne powtarzanie znanej na pami\u0119\u0107 frazy. Usta m\u00f3wi\u0105, a serce jest daleko od przedmiotu tre\u015bci,  i  nie \u015bpiewa,  wola niby jest w\u0142\u0105czona, bo chcemy si\u0119 modli\u0107,  a umys\u0142 jak nakr\u0119cony  powtarza bezmy\u015blnie zdania i  zajmuje si\u0119 innymi sprawami, bo\u2026 znamy tekst doskonale na pami\u0119\u0107 i jak automat go powtarzamy. Tak jest i w przypadku analizowanej modlitwy. Tymczasem jest to tekst bardzo g\u0142\u0119boki, otwieraj\u0105cy nas na Boga i nios\u0105cy w kulturze polskiej wiele odniesie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

   Po pierwsze, trwaj\u0105ca dos\u0142ownie kilkana\u015bcie sekund ta niewielka modlitwa to wielki akt wyznania wiary, najpierw w Boga w Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej Jedynego, i kolejno, w zbawcze dzie\u0142o odkupienia cz\u0142owieka przez M\u0119k\u0119 i  \u015amier\u0107 Chrystusa na Krzy\u017cu. Po wt\u00f3re,  jest to akt uwielbienia Boga w Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. Po trzecie, modlitewna formu\u0142a \u201eW imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d jest w kulturze polskiej przyzywaniem pot\u0119\u017cnej pomocy Bo\u017cej przy rozpoczynaniu jakiego\u015b dzie\u0142a, sprawy, czynno\u015bci, przedsi\u0119wzi\u0119cia. Ka\u017cd\u0105 celebracj\u0119 religijn\u0105 rozpoczynamy w ten spos\u00f3b.  Inny wariant tego rozpoczynania dzie\u0142a to \u201eW imi\u0119 Bo\u017ce\u201d, dawniej In nomine Domini. Tym zawo\u0142aniem staropolski gospodarz rozpoczyna\u0142 ork\u0119, a gospodyni, \u017cegnaj\u0105c si\u0119 i kropi\u0105c ziarno wod\u0105 \u015bwiecon\u0105, rozpoczyna\u0142a siew czy setki innych, nawet drobnych czynno\u015bci. Pami\u0119tam, moja babcia kropi\u0142a wychodz\u0105ce po raz pierwszy na wiosn\u0119 byd\u0142o wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105,  czyni\u0142a znak Krzy\u017ca i g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0142a: W imi\u0119 Bo\u017ce!  Fraz\u0105 \u201eIn nomine Domini\u201d (W imi\u0119 Bo\u017ce, w imi\u0119 Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej) rozpoczynano r\u00f3\u017cnego rodzaje dokumenty,  kt\u00f3re zapowiada\u0142y nowy stan prawny,  zar\u00f3wno te niewielkie co do rangi, jak i  te o kapitalnym znaczeniu dla wsp\u00f3lnoty,   by wspomnie\u0107 tekst Unii Lubelskiej, Konstytucji 3 Maja czy konstytucje sejmu Rzeczypospolitej.<\/p>\n\n\n\n

   Prosta modlitwa \u201eW imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015awi\u0119tego\u201d zwraca uwag\u0119 na symbolik\u0119 imienia. Symbolika ta jest utwierdzona od najdawniejszych czas\u00f3w religijno\u015bci i  kultury judeochrze\u015bcija\u0144skiej. Imi\u0119 wyznacza\u0142o istot\u0119 osoby, imi\u0119 znaczy\u0142o pe\u0142ni\u0119 jej  istnienia. W religii Izraela i w chrze\u015bcija\u0144stwie imi\u0119 jest to\u017csame z w\u0142a\u015bcicielem. Zgodnie to stwierdzaj\u0105 takie opracowania, jak: \u201eS\u0142ownik teologii biblijnej\u201d , Pozna\u0144 1994; S\u0142ownik obraz\u00f3w i symboli biblijnych Manfreda Lurkera, Pozna\u0144 1989 czy Ma\u0142a encyklopedia biblijna, Krak\u00f3w 1994. Odnosi si\u0119 to przede wszystkim do najwa\u017cniejszego imienia \u2013 do  Boga. W polskich modlitwach i pie\u015bniach religijnych znajdujemy liczne \u015blady tamtego my\u015blenia; kiedy czcimy imi\u0119 Bo\u017ce, to znaczy , \u017ce czcimy samego Boga.<\/p>\n\n\n\n

   Por\u00f3wnajmy tylko nieliczne przyk\u0142ady tej r\u00f3wnowa\u017cno\u015bci imienia i samej  Osoby, Jej istoty. W wielkich aktach uwielbienia \u015bpiewanych dawniej po niedzielnej sumie, kap\u0142an \u015bpiewa\u0142: Niech b\u0119dzie B\u00f3g uwielbiony. Niech b\u0119dzie uwielbione \u015bwi\u0119te<\/strong> Imi\u0119<\/strong> Jego<\/em>.  Niech b\u0119dzie uwielbione Imi\u0119 Jezusowe<\/strong>. Niech b\u0119dzie pochwalone Imi\u0119 Maryi Dziewicy i Matki<\/strong><\/em>. W modlitwie Ojcze nasz Jezus uczy nas, aby czci\u0107 Imi\u0119 Ojca, mamy w tej najpi\u0119kniejszej  modlitwie imperatyw\u015awi\u0119\u0107 si\u0119 Imi\u0119 Twoje.<\/strong><\/em> Kiedy pasterze Ko\u015bcio\u0142a b\u0142ogos\u0142awi\u0105 wiernych,  s\u0142yszymy wspania\u0142e formu\u0142y: Niech Imi\u0119 Pa\u0144skie<\/strong> b\u0119dzie b\u0142ogos\u0142awione<\/em>oraz Wspomo\u017cenie nasze w Imieniu Pana.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

   Pi\u0119kne, dostojne frazy z przywo\u0142ywaniem imienia Bo\u017cego zawieraj\u0105 polskie t\u0142umaczenia psalm\u00f3w. Wymieni\u0119 tu tylko te, kt\u00f3re znajdujemy w nieszporach, t\u0142umaczonych przez Franciszka Karpi\u0144skiego: Niech imi\u0119 Pa\u0144skie<\/strong> przeb\u0142ogos\u0142awione <\/strong>po wszystkie wieki b\u0119dzie pochwalone<\/em>. (Ps 113),  Pan s\u0142ugi swoje z niewoli wybawi\u0142 i dla nich wieczny testament zostawi\u0142. Imi\u0119 ma straszne i pe\u0142ne \u015bwi\u0119to\u015bci<\/strong><\/em>. (Ps 111), A naj\u015bwi\u0119tsze Imi\u0119 Twoje <\/strong>wielbi\u0107 b\u0119d\u0105 pie\u015bni moje.<\/em> (Ps 116). W\u015br\u00f3d przytaczanych przez wiele polskich modlitewnik\u00f3w, tak\u017ce przez \u015apiewnik ko\u015bcielny ks. Jana Siedleckiego litanii znajdujemy wspania\u0142y tekst Litanii o Naj\u015bwi\u0119tszym Imieniu Jezus.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   <\/strong>Katechizm pi\u0119knie j\u0119zykowo i bardzo m\u0105drze teologicznie,  tak\u017ce kulturowo (tyle tu odniesie\u0144 do kultury!) pisze o Imieniu Bo\u017cym w obszernych fragmentach po\u015bwi\u0119conych, po pierwsze, drugiemu przykazaniu Bo\u017cemu, i, po wt\u00f3re, w kapitalnej analizie modlitwy Pa\u0144skiej. Jak\u017ce\u017c  niezwyk\u0142e s\u0142owa odnosz\u0105 si\u0119 w Katechizmie do  imienia Jezus:<\/p>\n\n\n\n

   \u201eJednak imieniem, kt\u00f3re zawiera wszystko, jest w\u0142a\u015bnie imi\u0119, kt\u00f3re Syn Bo\u017cy otrzymuje w swoim wcieleniu: JEZUS: ludzkie wargi nie s\u0105 w stanie wypowiedzie\u0107 Boskiego Imienia, ale S\u0142owo Bo\u017ce, przyjmuj\u0105c nasze cz\u0142owiecze\u0144stwo, powierza je nam i mo\u017cemy Go wzywa\u0107: \u201eJezus\u201d, \u201eJahwe zbawia\u201d. Imi\u0119 Jezus obejmuje wszystko: Boga i cz\u0142owieka oraz ca\u0142\u0105 ekonomi\u0119 stworzenia i zbawienia\u2019 (s. 600).<\/p>\n\n\n\n

   I na koniec tych skromnych rozwa\u017ca\u0144 badacza j\u0119zyka zostawiamy \u2013 nomen omen \u2013 Amen. Jest to prastara forma wyrazowa, przej\u0119ta przez chrze\u015bcija\u0144stwo, z modlitw Izraela. W j\u0119zyku hebrajskim amen znaczy \u2018pewne, godne wiary, niech si\u0119 tak stanie\u2019. Musimy to s\u0142owo m\u00f3wi\u0107 w\u0142a\u015bnie z takim \u015bwiadomym przekonaniem. To pi\u0119kne zako\u0144czenie ka\u017cdej modlitwy jest wielk\u0105 wspania\u0142\u0105 metafor\u0105. To najwy\u017cszego stopnia modlitwa, a nie tylko rytualne zako\u0144czenie modlitewnych dzia\u0142a\u0144. Wspaniale pisze o tym w\u0142a\u015bnie Katechizm. Por\u00f3wnajmy i pi\u0119kno j\u0119zykowe,  i m\u0105dro\u015b\u0107 fragmentu z Katechizmu o Amen:<\/p>\n\n\n\n

   \u201eSam Jezus Chrystus jest Amen (Ap 3, 14). On jest ostatecznym Amen mi\u0142o\u015bci Ojca wobec nas; On przyjmuje i dope\u0142nia nasze Amen powiedziane Ojcu\u201d (s. 258). I dalej: \u201dKo\u0144cowe Amen w Credo podejmuje wi\u0119c i potwierdza jego pierwsze s\u0142owa Wierz\u0119. <\/em>Wierzy\u0107znaczyodpowiada\u0107Amen na s\u0142owa, obietnice, przykazania Bo\u017ce; znaczy powierzy\u0107 si\u0119 ca\u0142kowicie Temu, kt\u00f3ry jest Amen niesko\u0144czonej mi\u0142o\u015bci i doskona\u0142ej wierno\u015bci: (s. 258)<\/p>\n\n\n\n

   Czy\u0144my zatem znak Krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego i m\u00f3wmy W imi\u0119 Ojca i Syna i Ducha \u015bwi\u0119tego. Amen z nale\u017cyt\u0105 staranno\u015bci\u0105, \u015bwiadomie zwracaj\u0105c uwag\u0119 na najbardziej cudown\u0105 i no\u015bn\u0105 ich tre\u015b\u0107, bo to najwspanialsza modlitwa otwieraj\u0105ca nas na Imi\u0119 Bo\u017ce i na wielkie Bo\u017ce  Amen.<\/p>\n\n\n\n

Kazimierz O\u017c\u00f3g<\/p>\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W roku 1994 ukaza\u0142 si\u0119  z inicjatywy Ojca \u015bw. Jana Paw\u0142a II Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, wielkiedzie\u0142o o bezcennej wprost warto\u015bci dla przekazu nauki wiary i moralno\u015bci. Ten wspania\u0142y dokument, tworzony w wielkim zespole teolog\u00f3w i moralist\u00f3w przez sze\u015b\u0107 lat na 30. rocznic\u0119 zako\u0144czenia Soboru Watyka\u0144skiego II, przet\u0142umaczono z \u0142aciny na j\u0119zyki narodowe, tak\u017ce na j\u0119zyk polski. Wydanie Pallotinum obejmuje … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1666,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1646","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1646"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4331,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1646\/revisions\/4331"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dks.rzeszow.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}